Οι τοπικές κοινωνίες στη Γερμανία βρίσκονται σε δεινή οικονομική κατάσταση, καθώς το έλλειμμα στους δήμους και τις περιφέρειες έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα…
Το 2024, σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας, το συνολικό χρηματοδοτικό έλλειμμα των δήμων και κοινοτήτων της χώρας ανήλθε σε 24,8 δισεκατομμύρια ευρώ.
Πρόκειται για το υψηλότερο έλλειμμα που έχει καταγραφεί από την εποχή της επανένωσης της Γερμανίας το 1990. Για σύγκριση, το αντίστοιχο ποσό το 2023 ήταν μόλις 6,6 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ραγδαία αύξηση των κοινωνικών δαπανών
Η δραματική επιδείνωση των οικονομικών των δήμων αποδίδεται κυρίως στο γεγονός ότι τα έσοδα αυξάνονται πολύ πιο αργά σε σχέση με τις δαπάνες.
Οι συνολικές δαπάνες των δήμων αυξήθηκαν το 2024 κατά 29,4 δισεκατομμύρια ευρώ, φτάνοντας στα 362,7 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 8,8%.
Ο μεγαλύτερος επιμέρους τομέας εξόδων ήταν οι κοινωνικές παροχές, με αύξηση 11,7%, δηλαδή επιπλέον 8,9 δισεκατομμύρια ευρώ, φτάνοντας συνολικά τα 84,5 δισ. ευρώ.
Βασικός λόγος για αυτή την άνοδο ήταν η αύξηση των βασικών επιδομάτων κοινωνικής πρόνοιας και του Bürgergeld από τον Ιανουάριο.
Εκτίναξη των δαπανών σε παιδική πρόνοια, άσυλο και προσωπικό
Ιδιαίτερα αυξημένες ήταν και οι δαπάνες για την παιδική και νεανική πρόνοια (+17,1%), τις υπηρεσίες ένταξης (+13,6%) και τις παροχές για τη στέγαση και τη θέρμανση.
Εξίσου αυξημένες ήταν οι δαπάνες που σχετίζονται με το Άσυλο, φτάνοντας τα 3,8 δισ. ευρώ με αύξηση 3,3%.
Σημαντική επιβάρυνση προήλθε επίσης από την αύξηση του κόστους προσωπικού.
Οι συνολικές δαπάνες για μισθούς και αποζημιώσεις αυξήθηκαν κατά 8,9%, φτάνοντας τα 88,1 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αυτό οφείλεται τόσο στις αυξήσεις των μισθών που τέθηκαν σε ισχύ το 2024 όσο και στην αύξηση του αριθμού των εργαζομένων.
Τα έσοδα δεν ακολουθούν τον ρυθμό των εξόδων
Παράλληλα, τα συνολικά έσοδα των δήμων αυξήθηκαν κατά μόλις 3,5%, ή 11,4 δισ. ευρώ, φτάνοντας τα 338,5 δισ. ευρώ.
Το ποσοστό αύξησης είναι πολύ μικρότερο σε σχέση με την άνοδο των εξόδων, γεγονός που οδηγεί σε συνεχώς αυξανόμενο έλλειμμα.
Οι φορολογικές εισπράξεις, οι οποίες αποτελούν σημαντικό μέρος των δημοτικών εσόδων, αυξήθηκαν μόλις κατά 1,5%, φτάνοντας τα 132,1 δισ. ευρώ.
Ανησυχητική είναι η πτωτική πορεία της Gewerbesteuer (επαγγελματικός φόρος), η οποία αποτελεί βασική πηγή χρηματοδότησης για τους δήμους.
Οι κρατικές επιχορηγήσεις δεν φτάνουν
Το 2024, τα ομόσπονδα κρατίδια χορήγησαν στους δήμους κεντρικές χρηματοδοτήσεις (Schlüsselzuweisungen) ύψους 51 δισεκατομμυρίων ευρώ, σημειώνοντας αύξηση μόλις 2%.
Για επενδύσεις δόθηκαν 13,9 δισ. ευρώ (+2,2%). Όμως, οι ενισχύσεις αυτές δεν αρκούν για να καλύψουν την ολοένα αυξανόμενη πίεση στις τοπικές κοινωνίες, ειδικά υπό το βάρος των κοινωνικών και μεταναστευτικών δαπανών.
Στατιστικά στοιχεία (2024)
- Συνολικό έλλειμμα δήμων και κοινοτήτων: 24,8 δισ. ευρώ
- Ποσοστό αύξησης σε σχέση με το 2023: +275%
- Συνολικές δαπάνες δήμων: 362,7 δισ. ευρώ (+8,8%)
- Κοινωνικές παροχές: 84,5 δισ. ευρώ (+11,7%)
- Δαπάνες προσωπικού: 88,1 δισ. ευρώ (+8,9%)
- Συνολικά έσοδα δήμων: 338,5 δισ. ευρώ (+3,5%)
- Φορολογικά έσοδα: 132,1 δισ. ευρώ (+1,5%)
- Κρατικές επιχορηγήσεις (Schlüsselzuweisungen): 51 δισ. ευρώ (+2%)
- Κόστος επενδύσεων από κρατίδια: 13,9 δισ. ευρώ (+2,2%)