Ο Friedrich Merz, πρόεδρος της CDU, εργάζεται μεθοδικά σε ένα σχέδιο που θα μπορούσε να επαναπροσδιορίσει τη μεταναστευτική πολιτική όχι μόνο της Γερμανίας αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης.
Σύμφωνα με πληροφορίες της BILD, η Ένωση έχει καταρτίσει έναν μυστικό «σχέδιο επιστροφών» με σκοπό τη δημιουργία μιας μεταναστευτικής συμμαχίας με γειτονικά κράτη.
Στόχος του σχεδίου είναι η δυνατότητα απόρριψης αιτούντων άσυλο ήδη στα γερμανικά σύνορα – ακόμα κι όταν οι ενδιαφερόμενοι επικαλούνται διεθνή προστασία.
Αν και αυτό αποτέλεσε σημείο έντονης διαμάχης με το SPD, φαίνεται πλέον πως ακόμη και η Nancy Faeser υποστηρίζει σιωπηλά την προσέγγιση Merz.
Συμμαχία με τα γειτονικά κράτη και παράκαμψη των ευρωπαϊκών θεσμών
Ο Merz δεν ποντάρει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά στη δημιουργία ενός ανεπίσημου «πυρήνα» χωρών με αυστηρή στάση στο μεταναστευτικό.
Σε μυστικές συνομιλίες, προσπαθεί να εξασφαλίσει συμφωνίες για επαναπροωθήσεις με τις κυβερνήσεις της Πολωνίας, της Τσεχίας, της Αυστρίας, της Ελβετίας και της Γαλλίας.
Ο απώτερος στόχος είναι η καθιέρωση μόνιμων απελάσεων στα σύνορα, οι οποίες θα βασίζονται σε διμερείς συμφωνίες και όχι στην έγκριση της Ε.Ε.
Η Ένωση ελπίζει ότι η στήριξη αυτών των βασικών χωρών θα δημιουργήσει πολιτικά τετελεσμένα και θα πιέσει την SPD να αποδεχθεί το σχέδιο.
Η Faeser ήδη συνομιλεί με Karner – Η SPD μετακινείται σιωπηλά
Η Nancy Faeser, Υπουργός Εσωτερικών και στέλεχος του SPD, φέρεται να έχει ήδη συζητήσει τις λεπτομέρειες του σχεδίου με τον Αυστριακό ομόλογό της Gerhard Karner (ÖVP) κατά τη διάρκεια πτήσης προς την Ιορδανία.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η σιωπηρή της στήριξη αποτελεί ένδειξη ότι το SPD προετοιμάζεται να αποδεχθεί το σχέδιο, εφόσον εξασφαλιστεί συνεργασία με τις γειτονικές χώρες.
Η όλη στρατηγική στηρίζεται σε μια λεπτομέρεια του κειμένου των διαπραγματεύσεων: Η SPD είχε δεχθεί επιστροφές μόνο «σε συνεννόηση με τους ευρωπαίους γείτονες».
Ο Merz επιχειρεί τώρα να ερμηνεύσει τη φράση αυτή με τον δικό του τρόπο, ερχόμενος σε απευθείας συμφωνίες με ηγέτες όπως ο Donald Tusk, ο Petr Fiala και ο Emmanuel Macron.
Ο Tusk εμπνέει τον Merz: Το ευρωπαϊκό πλαίσιο αλλάζει
Το υπόβαθρο του σχεδίου Merz βασίζεται στο έγγραφο-φωτιά που παρουσίασε ο Donald Tusk ως Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στα τέλη Ιανουαρίου 2025.
Το έγγραφο υποστηρίζει ότι η «έκτακτη ανάγκη» που προβλέπει το ευρωπαϊκό δίκαιο για την αναστολή του ασύλου έχει ήδη επέλθει, αφού τα συστήματα φιλοξενίας έχουν φτάσει στα όριά τους.
Ο Tusk δηλώνει ευθέως ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να απορρίπτουν αιτούντες άσυλο στη βάση του εθνικού τους δικαίου. Παράλληλα, επιδιώκει νομική επαναξιολόγηση της αρχής της μη-επαναπροώθησης, ενισχύοντας την νομική επιχειρηματολογία για τη στροφή της Γερμανίας.
Η Πολωνία έδωσε ήδη το παράδειγμα: την Τετάρτη, ο Tusk ανακοίνωσε μέσω X ότι η κυβέρνησή του ενέκρινε διάταγμα για την αναστολή του ασύλου. Ο στόχος είναι σαφής – οριοθέτηση της χώρας απέναντι στα μεταναστευτικά κύματα.
Η μεγάλη στροφή της SPD και ο κίνδυνος για την Ευρώπη
Εάν ο Friedrich Merz καταφέρει να διασφαλίσει πολιτική και λειτουργική συμφωνία με τα βασικά κράτη της Κεντρικής Ευρώπης, τότε η SPD ενδέχεται να βρεθεί μπροστά σε μια επιλογή χωρίς επιστροφή: ή θα αποδεχθεί τη νέα στρατηγική ή θα ρισκάρει την κατάρρευση της κυβέρνησης συνεργασίας.
Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά το τοπίο της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, θέτοντας στο περιθώριο το ευρωπαϊκό δίκαιο, με ένα μπλοκ κρατών που πλέον θα εφαρμόζουν δικό τους, αυστηρό κανονισμό.