Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να προχωρήσει σε μια άνευ προηγουμένου αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρώπης…
Σύμφωνα με την απόφαση του Ανοιξιάτικου Συμβουλίου Κορυφής, τα κράτη-μέλη συμφώνησαν να επενδύσουν 800 δισεκατομμύρια ευρώ σε εξοπλιστικά προγράμματα μέχρι το 2030.
Παράλληλα, θα χρηματοδοτήσουν αμυντικές πρωτοβουλίες μέσω κοινοτικών δανείων ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, με τις ηγεσίες αρκετών ευρωπαϊκών κρατών να επιδιώκουν τη στρατιωτική τους ενίσχυση.
Σύμφωνα με τους υποστηρικτές του σχεδίου, η Ευρώπη πρέπει να είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο, ώστε να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ.
Βασικά σημεία του σχεδίου εξοπλισμού
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών συμφώνησαν στη χορήγηση 150 δισεκατομμυρίων ευρώ μέσω ειδικών δανείων για την ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας.
Οι αμυντικές δαπάνες θα εξαιρεθούν από τους αυστηρούς κανόνες της ΕΕ για το έλλειμμα και το χρέος, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία στις χώρες να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους επενδύσεις.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης επιτάχυνση της στρατιωτικής συνεργασίας και αύξηση της παραγωγικής ικανότητας της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε πως η Ευρώπη πρέπει να είναι προετοιμασμένη, δηλώνοντας ότι αν η ήπειρος θέλει να αποφύγει τον πόλεμο, πρέπει να είναι έτοιμη για αυτόν.
Αντιδράσεις από χώρες του Νότου και της Δύσης
Η απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις σε αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ιδίως σε χώρες του Νότου και της Δύσης, που διαφωνούν με τη λογική της ενίσχυσης των εξοπλιστικών δαπανών.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ εξέφρασε επιφυλάξεις για την πολιτική της μαζικής στρατιωτικοποίησης, δηλώνοντας ότι για τη χώρα του η προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων είναι προτεραιότητα.
Ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι διατύπωσε έντονες ενστάσεις, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να αναγκαστεί να επιλέξει μεταξύ της συμμαχίας της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και μιας ανεξάρτητης στρατιωτικής πολιτικής.
Χώρες όπως η Μάλτα και η Κύπρος, που δεν θεωρούν ότι απειλούνται άμεσα, εμφανίστηκαν απρόθυμες να συμμετάσχουν σε μια τόσο φιλόδοξη αμυντική στρατηγική.
Η διαφωνία για την κατανομή των πόρων
Μία από τις κύριες ανησυχίες που εκφράστηκαν αφορά το πού θα διατεθούν οι τεράστιοι οικονομικοί πόροι που απαιτεί το σχέδιο.
Οι κυβερνήσεις χωρών της Νότιας Ευρώπης προειδοποίησαν πως δεν θα δεχτούν να περικοπούν κονδύλια που προορίζονται για κοινωνικές δαπάνες, συντάξεις και υγειονομικές υπηρεσίες, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η αύξηση των στρατιωτικών προϋπολογισμών.
Η Ιταλική κυβέρνηση δήλωσε πως δεν θα δεχτεί τη λογική των αλόγιστων στρατιωτικών δαπανών, χωρίς να έχει προηγηθεί αναλυτική συζήτηση για τις προτεραιότητες της Ευρώπης.
Παρά τις αντιδράσεις, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέληξε σε συμφωνία για την αύξηση της αμυντικής ισχύος, με στόχο να ενισχύσει την αποτρεπτική ικανότητα της ΕΕ έναντι πιθανών απειλών.
Το μέλλον της ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής
Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή όσον αφορά τη στρατιωτική της πολιτική.
Για πρώτη φορά, η Ένωση επιδιώκει να αυξήσει τόσο δραστικά τις αμυντικές δαπάνες της, προκειμένου να ανταποκριθεί στις γεωπολιτικές προκλήσεις της εποχής.
Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο αν όλα τα κράτη-μέλη θα συμφωνήσουν πλήρως με αυτή τη νέα στρατηγική, καθώς οι πολιτικές και οικονομικές προτεραιότητες των χωρών διαφέρουν σημαντικά.
Η απόφαση για τη μαζική αύξηση των εξοπλισμών ενδέχεται να αλλάξει ριζικά το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετατρέποντάς τη από έναν οικονομικό συνασπισμό σε μια δύναμη με ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία.